W skrócie: Oświadczenie o sankcji kredytu darmowego (SKD) składa się na piśmie bezpośrednio do kredytodawcy. Powinno wskazywać konkretne naruszenia przepisów ustawy o kredycie konsumenckim bo nie wystarczy ogólne powołanie się na „możliwe wady umowy”. Bank niemal zawsze odmawia, a wtedy konieczne jest powództwo do sądu. Wyrok TSUE C-744/24 z 23 kwietnia 2026 r. wzmocnił podstawy dla SKD w umowach, w których bank naliczał odsetki od kosztów kredytu. Termin na złożenie oświadczenia to rok od spłaty kredytu i jest to termin zawity, którego sąd nie może przywrócić.
W tym artykule:
Zanim złożysz oświadczenie – co musisz mieć i sprawdzić
Oświadczenie o SKD jest skuteczne tylko wtedy, gdy opiera się na realnym naruszeniu przez kredytodawcę obowiązków wynikających z ustawy z 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim. Zanim zaczniesz pisać pismo, zbierz kompletną dokumentację umowy.
Potrzebujesz: oryginału umowy kredytowej wraz ze wszystkimi załącznikami, harmonogramu spłat (aktualnego i historycznego, jeśli był zmieniany), regulaminu lub ogólnych warunków umowy, potwierdzenia wypłaty środków , wszelkiej korespondencji z bankiem oraz, jeśli przy kredycie było ubezpieczenie, ogólnych warunków ubezpieczenia lub certyfikatu.
W umowie szukasz przede wszystkim: sposobu obliczenia RRSO i zgodności z wzorem ustawowym, definicji „całkowitej kwoty kredytu” oraz czy nie wliczono do niej kosztów, od których bank naliczał odsetki (to naruszenie potwierdzone wyrokiem TSUE C-744/24 z 23.04.2026 r.), postanowień określających warunki zmiany oprocentowania lub opłat i tego, czy konsument jest w stanie je zweryfikować, postanowień o prawie do przedterminowej spłaty i ewentualnej rekompensacie, informacji o wszystkich kosztach w tym ubezpieczeniu, jeśli było warunkiem udzielenia kredytu.
Co powinno zawierać oświadczenie o SKD?
Ustawa nie przewiduje urzędowego wzoru oświadczenia. Prawo wymaga jedynie formy pisemnej. W praktyce jakość pisma ( jego precyzja i merytoryka ) decyduje o tym, jak będzie przebiegał spór z bankiem, jeśli sprawa trafi do sądu.
Oświadczenie powinno zawierać: oznaczenie stron (pełne dane kredytobiorcy i kredytodawcy), numer i datę umowy kredytowej, powołanie się na art. 45 ust. 1 ustawy z 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim jako podstawę prawną, wskazanie konkretnych naruszeń, z powołaniem przepisów, które uzasadniają SKD, wyraźne oświadczenie woli skorzystania z sankcji i żądanie dalszej spłaty wyłącznie w zakresie kapitału, wezwanie do zaliczenia nadpłaconych odsetek i kosztów na poczet pozostałego kapitału (lub ich zwrotu ), datę i podpis.
Z oświadczeń które składałam, żadne nie było pismem ogólnym powołującym się na „możliwe wady umowy”. Każde wskazywało konkretne naruszenia zidentyfikowane w danej umowie tj. zarówno błędy w kalkulacji RRSO, jak i klauzule dotyczące naliczania odsetek od kosztów kredytu, sposób opisania warunków zmiany opłat czy postanowienia ubezpieczeniowe. Sądy oceniają sprawę na podstawie podniesionych zarzutów, więc precyzja na etapie oświadczenia to inwestycja w pozycję procesową.
Warto jednak śledzić aktualny stan orzecznictwa TSUE. Rzecznik Generalny wydał opinię w sprawie C -831/24, w której wskazał, że sąd krajowy powinien z urzędu badać, czy umowa zawiera inne wady uzasadniające SKD, nawet jeśli konsument ich nie wskazał. Jeśli Trybunał potwierdzi to stanowisko w wyroku, strategia procesowa może ulec zmianie i mniej szczegółowe oświadczenie na etapie przedsądowym może się okazać wystarczające. Na dziś doradzam precyzję.
Jak i gdzie złożyć oświadczenie – forma i potwierdzenie doręczenia
Oświadczenie należy złożyć do kredytodawcy czyli banku lub firmy pożyczkowej. Skieruj je do centrali lub oddziału obsługującego Twoją umowę, na adres korespondencyjny wskazany w umowie lub regulaminie.
Forma doręczenia
Ustawa wymaga formy pisemnej. Wybierz sposób, który zapewni Ci dowód doręczenia:
List polecony za zwrotnym potwierdzeniem odbioru (ZPO) to najtańsze i najpewniejsze rozwiązanie. Potwierdzenie odbioru jest dowodem doręczenia i ustala dzień, od którego biegną ewentualne terminy po stronie banku.
Osobiste dostarczenie do oddziału banku z żądaniem potwierdzenia przyjęcia na kopii. Pracownik powinien ostemplować i opieczętować kopię z datą. Jeśli odmówi, wróć do listu poleconego.
Zachowaj kopię oświadczenia, potwierdzenie nadania i odbioru. To Twój dowód w ewentualnym postępowaniu sądowym.
Termin na złożenie oświadczenia — jak go liczyć i dlaczego się nie spóźnić
Zgodnie z art. 45 ust. 5 ustawy o kredycie konsumenckim, uprawnienie do złożenia oświadczenia o SKD wygasa po upływie roku od dnia wykonania umowy. Dominująca linia orzecznicza przyjmuje, że „wykonanie umowy” to dzień spłaty ostatniej raty, a nie dzień uruchomienia kredytu. Jeśli kredyt spłaciłeś 15 marca 2025 r., masz czas do 15 marca 2026 r. Termin jest zawity co oznacza, że sąd nie może go przywrócić. Jeśli kredyt jest jeszcze w toku, termin roczny nie zaczął biec, więc możesz złożyć oświadczenie w każdej chwili, nie czekając na ostatnią ratę.
Bank odmawia – jak to wygląda w praktyce i co zrobić
Banki i firmy pożyczkowe odrzucają oświadczenia o SKD niemal bez wyjątku. Odmowa przychodzi najczęściej w formie pisemnej odpowiedzi kwestionującej istnienie naruszeń, często z przywołaniem ogólnych argumentów o „prawidłowości umowy” bez odniesienia się do konkretnych zarzutów. To normalna część procesu, nie powód do rezygnacji.
Reklamacja formalna i Rzecznik Finansowy
Po odmowie możesz złożyć do kredytodawcy formalną reklamację. Podmiot rynku finansowego ma 30 dni na jej rozpatrzenie (ustawa z 5 sierpnia 2015 r. o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego). Reklamacja nie jest obowiązkowym etapem przed sądem, ale jej złożenie i udokumentowanie odmowy buduje historię sporu i może być pomocne procesowo.
Jeśli bank podtrzyma odmowę, możesz złożyć wniosek do Rzecznika Finansowego o przeprowadzenie postępowania pozasądowego (art. 35 ustawy o Rzeczniku Finansowym). Rzfin. może wydać opinię lub doprowadzić do ugody. W praktyce skuteczność tej ścieżki w sprawach SKD jest ograniczona bo banki rzadko ustępują bez wyroku sądowego. Postępowanie u Rzecznika może jednak skłonić bank do ugody, jeśli ma świadomość silnej pozycji procesowej konsumenta.
Droga sądowa — kiedy i jak wnioskować do sądu
Powództwo o SKD wnosi się do sądu powszechnego. Właściwość sądu zależy od wartości przedmiotu sporu (WPS):
Sąd rejonowy rozpatruje sprawy do 100 000 zł WPS. Przy typowych kredytach gotówkowych (30 – 80 tys. zł) z kilkuletnim okresem spłaty sprawy SKD trafiają zazwyczaj do sądu rejonowego. Sąd rejonowy właściwy miejscowo to sąd miejsca zamieszkania konsumenta, na co pozwala art. 34 kpc w sprawach konsumenckich.
Sąd okręgowy rozpatruje sprawy powyżej 100 000 zł WPS.
Opłata od pozwu wynosi 5% WPS w sprawach o wartości przedmiotu sporu do 20 000 zł. W sprawach o wartości ponad 20 000 zł opłata wynosi 1 000 zł. W każdej sprawie można wnioskować o zwolnienie od kosztów sądowych, jeśli sytuacja majątkowa konsumenta na to wskazuje.
Co żądać w pozwie o SKD?
Treść żądań zależy od tego, czy kredyt jest spłacany, czy już spłacony.
Jeśli kredyt jest w toku spłaty: żądanie ustalenia, że konsument jest zobowiązany wyłącznie do zwrotu kapitału w harmonogramie rat (bez odsetek i opłat), żądanie zasądzenia nadpłaconych odsetek i kosztów za miniony okres.
Jeśli kredyt jest już spłacony: żądanie zasądzenia od kredytodawcy zwrotu wszystkich pobranych odsetek i opłat za cały okres kredytowania.
W obu przypadkach warto dołączyć do pozwu wniosek o zasądzenie odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia wezwania banku do zapłaty gdyż przy długim czasie trwania sporu kwota odsetek może być istotna.
Wniosek o zabezpieczenie – jak zawiesić obowiązek płacenia odsetek w trakcie procesu
Sąd może na wniosek udzielić zabezpieczenia roszczenia jeszcze przed wydaniem wyroku (art. 730 kpc). W sprawach SKD najczęściej stosowane zabezpieczenie to zawieszenie obowiązku płacenia odsetek i prowizji w dalszych ratach do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia. Kredytobiorca w trakcie procesu spłaca wyłącznie kapitał.
Wniosek o zabezpieczenie można złożyć razem z pozwem. Sąd ocenia, czy roszczenie jest uprawdopodobnione i czy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub znacznie utrudni realizację wyroku. Udzielenie zabezpieczenia daje konsumentowi komfort finansowy na czas procesu i eliminuje ryzyko, że bank wypowie umowę z tytułu niespłacania pełnych rat.
Ile trwa sprawa o SKD i ile kosztuje?
Czas trwania postępowania sądowego w sprawach SKD wynosi dziś od kilku miesięcy do ponad roku. Powyższe jest zależnie od sądu, obłożenia i stopnia skomplikowania sprawy. Orzecznictwo w tych sprawach jest wciąż kształtujące się, co różni je od ugruntowanych spraw frankowych.
Koszty po stronie konsumenta obejmują: opłatę od pozwu (5% WPS), wynagrodzenie adwokata (ustalane indywidualnie), ewentualne koszty biegłego (jeśli sąd powoła biegłego do oceny kalkulacji RRSO lub harmonogramu). W razie wygranej koszty procesu, w tym wynagrodzenie pełnomocnika według stawek urzędowych, obciążają bank.
Zapraszam na konsultację w Kancelarii w Jeleniej Górze lub zdalnie, jeśli chcesz ocenić, czy Twoja umowa daje podstawy do SKD i jaka jest realna ścieżka procesowa. Kontakt: tel. 605 911 229,608 429 600 , 691 470 005, e-mail: kontakt@weronikaborkowska.pl.
Ten artykuł jest częścią naszej stale rozwijającej się bazy wiedzy na temat Sankcji Kredytu Darmowego.
FAQ – najczęstsze pytania o procedurę SKD
Czy oświadczenie o SKD trzeba złożyć przed wytoczeniem powództwa?
Tak. Oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego jest czynnością prawną kształtującą czyli zmienia treść stosunku prawnego między stronami. Dopiero po jego złożeniu i odmowie banku można żądać na drodze sądowej spłaty wyłącznie kapitału lub zwrotu nadpłaconych kosztów. Sąd nie może orzec skutków SKD bez wcześniejszego oświadczenia konsumenta.
Czy mogę cofnąć oświadczenie o SKD po jego złożeniu?
Oświadczenie o SKD jest jednostronną czynnością prawną i co do zasady po złożeniu nie można go cofnąć bez zgody drugiej strony. W praktyce: jeśli bank uznał SKD i zmienił harmonogram, ugoda jest wiążąca dla obu stron. Jeśli bank odmówił i sprawa jest w toku, zmiana stanowiska kredytobiorcy nie jest wykluczona, ale wymaga indywidualnej analizy procesowej.
Co zrobić, jeśli bank nie odpowie na oświadczenie w ogóle?
Brak odpowiedzi banku nie oznacza uznania SKD. Ustawa nie przewiduje fikcji milczącej akceptacji oświadczenia. Brak odpowiedzi traktuj tak samo jak odmowę i kieruj sprawę do sądu. W pozwie możesz powołać się na brak reakcji banku jako okoliczność świadczącą o lekceważeniu uprawnień konsumenta.
Czy firmy pożyczkowe (chwilówki) też mogą odmawiać SKD?
Tak i robią to równie często co banki. Ustawa o kredycie konsumenckim obowiązuje instytucje pożyczkowe tak samo jak banki. W przypadku pożyczek pozabankowych naruszenia obowiązków informacyjnych bywają nawet częstsze np. brak precyzyjnego RRSO, niestandardowe postanowienia o kosztach, brak informacji o prawie do przedterminowej spłaty. Procedura jest identyczna: oświadczenie na piśmie, odmowa, sąd.
Kiedy termin na złożenie oświadczenia zaczyna biec – od wypłaty czy od spłaty?
Termin biegnie od dnia wykonania umowy przez kredytobiorcę, czyli od dnia spłaty kredytu. Nie od dnia podpisania umowy, ani od daty wypłaty środków. Jeśli kredyt był wypłacony w transzach, termin liczy się od dnia ostatniej transzy. Termin jest zawity czyli po roku wygasa bezpowrotnie, bez możliwości przywrócenia przez sąd.
Czy SKD można zastosować, jeśli byłem gwarantem lub poręczycielem kredytu?
Nie. Uprawnienie z art. 45 ustawy przysługuje wyłącznie kredytobiorcy czyli stronie umowy kredytowej. Poręczyciel ani gwarant nie są kredytobiorcami w rozumieniu ustawy, więc nie mogą składać oświadczenia o SKD. Ich sytuacja prawna regulowana jest przez przepisy o poręczeniu (art. 876–887 kc) i ewentualne klauzule abuzywne w umowie poręczenia.
Przeczytaj również
- Sankcja kredytu darmowego i nowe możliwości po orzeczeniu TSUE – Adwokat Jelenia Góra
- Przełomowy wyrok TSUE C-744/24 – banki nie mogą naliczać odsetek od kosztów kredytu
- Nieważność umowy kredytu frankowego – analiza prawna
adw. Weronika Borkowska
Adwokat | Kancelaria Adwokacka w Jeleniej Górze
Izba Adwokacka w Wałbrzychu
Absolwentka Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego.
Specjalizacja: prawo rodzinne, cywilne i spadkowe.
Profil w Rejestrze Adwokatów: https://rejestradwokatow.pl/adwokat/borkowska-weronika-35495
LinkedIn: https://www.linkedin.com/in/adwokat-jelenia-gora-weronika-borkowska/
O mnie: https://weronikaborkowska.pl/#omnie
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.
Ostatnia aktualizacja: czerwiec 2026.