Problematyka kredytów powiązanych z kursem franka szwajcarskiego (CHF) od lat dominuje w polskim orzecznictwie cywilnym. Kolejne wyroki sądów powszechnych, zapadające na początku 2026 roku, potwierdzają że sądy dziś nieważność orzekają, nie wyjątkowo. Dla kredytobiorców z regionu Jeleniej Góry i okolic kluczowe jest zrozumienie, jakie mechanizmy prawne pozwalają na skuteczne zakwestionowanie zobowiązania.
W skrócie: Sądy polskie unieważniają kredyty frankowe jako zawierające klauzule abuzywne, najczęściej dotyczące sposobu przeliczania kursów CHF według tabel banku. Skutkiem nieważności jest rozliczenie na zasadzie teorii dwóch kondykcji: kredytobiorca zwraca wyłącznie pożyczony kapitał, bank zwraca wszystkie pobrane raty, prowizje i odsetki. Jeśli masz kredyt powiązany z kursem CHF zawarty w latach 2004–2010, analiza umowy pod kątem klauzul niedozwolonych jest pierwszym krokiem.
W tym artykule:
Konstrukcja umowy a art. 69 Prawa bankowego
Problematyka kredytów powiązanych z kursem franka szwajcarskiego (CHF) od lat dominuje w polskim orzecznictwie cywilnym. Kolejne wyroki sądów powszechnych, zapadające na początku 2026 roku, potwierdzają ugruntowaną linię orzeczniczą, która w większości przypadków prowadzi do ustalenia nieważności tych umów w całości. Dla kredytobiorców z regionu Jeleniej Góry i okolic kluczowe jest zrozumienie, jakie mechanizmy prawne pozwalają na skuteczne zakwestionowanie zobowiązania.
Jednym z najpoważniejszych zarzutów podnoszonych w sprawach frankowych jest sprzeczność konstrukcji kredytu indeksowanego lub denominowanego z art. 69 ust. 1 ustawy Prawo bankowe. Zgodnie z tym przepisem bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy kwotę środków pieniężnych, a kredytobiorca zobowiązuje się do jej zwrotu wraz z odsetkami. Sądy wskazują, że w wielu umowach dochodziło do naruszenia natury stosunku prawnego: jeśli bank rezerwuje sobie prawo do jednostronnego ustalania kursu waluty, kwota zobowiązania staje się niedookreślona. Kredytobiorca w dniu podpisania umowy nie był w stanie precyzyjnie określić, jaką kwotę faktycznie będzie musiał zwrócić.
Mechanizm indeksacji jako klauzula niedozwolona (abuzywna)
Sprawa frankowa stoi na jednym argumencie: klauzule indeksacyjne są abuzywne. Sądy uznają za niedozwolone postanowienia kształtujące prawa konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami. W orzecznictwie sądy regularnie kwestionują:
klauzule spreadowe – postanowienia uzależniające wysokość raty od kursu CHF ustalanego jednostronnie przez bank w jego wewnętrznych tabelach kursowych, bez wskazania obiektywnego mechanizmu jego ustalania;
klauzule przeliczeniowe – postanowienia określające sposób przeliczenia wypłaconej kwoty kredytu na CHF według kursu kupna, a spłacanych rat według kursu sprzedaży, co prowadziło do natychmiastowego zawyżenia salda zadłużenia;
klauzule waloryzacyjne – postanowienia uzależniające saldo kredytu od zmian kursu waluty obcej bez rzetelnego poinformowania konsumenta o ryzyku walutowym i jego potencjalnej skali.
Porównanie sytuacji kredytobiorcy
| Cecha umowy | Umowa z klauzulami abuzywnymi | Umowa po ustaleniu nieważności |
| Saldo zadłużenia | Uzależnione od kursu CHF (często wyższe niż pożyczona kwota) | 0 zł (umowa przestaje istnieć) |
| Dalsza spłata rat | Konieczna przez kolejne lata | Brak obowiązku spłaty |
| Rozliczenie z bankiem | Spłata kapitału z wysokimi odsetkami | Zwrot wpłaconych środków powyżej kapitału |
Skutki prawne i finansowe ustalenia nieważności umowy
Ustalenie przez sąd nieważności umowy kredytowej wywołuje skutki ex tunc, co oznacza, że umowę traktuje się tak, jakby nigdy nie została zawarta. W polskim orzecznictwie ugruntowała się tzw. teoria dwóch kondykcji, którą potwierdził Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 7 maja 2021 r. (III CZP 6/21). Zgodnie z nią, konsumentowi przysługuje roszczenie o zwrot wszystkich środków wpłaconych do banku, niezależnie od tego, czy i w jakim zakresie spłacił już otrzymany kapitał.
PO wyroku bank i konsument rozliczają się z trzech tytułów:
- Zwrot wszystkich rat kapitałowo-odsetkowych wpłaconych od uruchomienia kredytu;
- Zwrot prowizji, składek ubezpieczeniowych i innych opłat pobranych przez bank
- Odsetki ustawowe za opóźnienie, od dnia wezwanie banku do zapłaty lub od dnia doręczenia pozwu.
Analiza konkretnych rozstrzygnięć (styczeń 2026 r.)
Analizując merytoryczne uzasadnienia wyroków z początku 2026 roku, można dostrzec skalę korzyści finansowych, jakie uzyskują kredytobiorcy dzięki rzetelnemu prowadzeniu procesu.
- Przykład rozliczenia sumy wpłat: W sprawie o sygnaturze I C 508/20, Sąd Okręgowy w Warszawie w wyroku z dnia 8 stycznia 2026 r. zasądził od banku na rzecz kredytobiorców łącznie kwotę 331 585,56 zł. Na sumę tę złożyły się wszystkie raty i opłaty pobrane przez bank od dnia zawarcia umowy w 2008 roku aż do października 2024 roku. Sąd przyznał również odsetki ustawowe za opóźnienie, które za sam czas trwania procesu (ponad 5 lat) stanowią dla konsumentów dodatkowy, znaczny zysk kapitałowy.
- Przykład mniejszego kapitału: Nawet w sprawach o mniejszą wartość przedmiotu sporu korzyści są wymierne. W wyroku z dnia 9 stycznia 2026 r. (sygn. akt XIV C 709/24), Sąd Okręgowy w Poznaniu ustalił nieważność umowy kredytu nominowanego do CHF i nakazał bankowi zwrot kwoty 130 100,11 zł. W tym przypadku sąd również podkreślił, że roszczenie o zwrot nienależnego świadczenia staje się wymagalne niezwłocznie po wezwaniu banku do zapłaty.
Powyższe przykłady obrazują, że kluczem do odzyskania stabilności finansowej jest nie tylko samo stwierdzenie nieważności, ale przede wszystkim precyzyjne wyliczenie roszczeń pieniężnych oraz żądanie odsetek ustawowych, które przy obecnych stawkach realnie powiększają kwotę ostatecznego rozliczenia.
FAQ – Często zadawane pytania o sprawy frankowe w Jeleniej Górze
Czy każdy kredyt we frankach można unieważnić?
Większość umów zawieranych w latach 2004–2010 zawiera klauzule abuzywne, jednak każda sprawa wymaga indywidualnej analizy treści dokumentów pod kątem statusu konsumenta i celu kredytowania.
Ile trwa sprawa o kredyt frankowy w Jeleniej Górze?
Czas trwania postępowania zależy od obłożenia sądu, jednak średnio należy liczyć się z okresem od 1,5 do 3 lat. Wyroki w pierwszej instancji zapadają obecnie coraz sprawniej.
Czy muszę spłacać raty w trakcie trwania procesu?
Nie ma takiego obowiązku, jeśli sąd uwzględni wniosek o zabezpieczenie roszczenia. Po udzieleniu zabezpieczenia kredytobiorca zostaje legalnie zawieszony w obowiązku spłacania rat do czasu wydania prawomocnego wyroku. Złożenie takiego wniosku jest standardowym elementem pozwu i warto o nie wnioskować od początku.
Ile kosztuje sprawa o kredyt frankowy?
Wynagrodzenie adwokackie w sprawach frankowych jest ustalane indywidualnie po ocenie dokumentacji. Standardem rynkowym jest wynagrodzenie składające się z części stałej (za prowadzenie procesu) oraz ewentualnej części uzależnionej od sukcesu. Na wstępnej konsultacji w Kancelarii wyjaśniamy wszystkie aspekty kosztów, tak aby Klient mógł podjąć świadomą decyzję. Nie zachęcamy do wchodzenia w spór sądowy bez wcześniejszej oceny opłacalności gdyż każda sytuacja jest inna.
Co się dzieje z hipoteką po unieważnieniu kredytu frankowego?
Po wydaniu prawomocnego wyroku stwierdzającego nieważność umowy, wpis hipoteki na rzecz banku w księdze wieczystej powinien zostać wykreślony. W praktyce następuje to po złożeniu stosownego wniosku do sądu wieczystoksięgowego. Bank jest zobowiązany do wydania oświadczenia o zgodzie na wykreślenie hipoteki lub sąd orzeka o jego obowiązku w wyroku. Kancelaria prowadzi Klientów przez ten etap postępowania.
Czy mam szansę na wygraną, jeśli spłaciłem już cały kredyt?
Tak. Spłacenie kredytu w całości nie pozbawia prawa do dochodzenia roszczeń. Zgodnie z teorią dwóch kondykcji, potwierdzoną uchwałą Sądu Najwyższego z 7 maja 2021 r. (III CZP 6/21), roszczenie o zwrot nienależnie pobranych świadczeń przysługuje niezależnie od tego, czy kredyt nadal trwa, czy już został w całości spłacony. Należy przy tym pamiętać o biegu terminu przedawnienia, który zaczyna się liczyć po zakończeniu umowy.
Inne sprawy finansowe – WIBOR i sankcja kredytu darmowego
Jeśli posiadają Państwo nie tylko kredyt frankowy, ale też kredyt złotówkowy z WIBOR-em lub kredyt konsumencki, warto przeanalizować każdą z tych umów odrębnie. W 2025 i 2026 roku TSUE wydał wyroki istotne dla obu grup:
– Wyrok w sprawie C-471/24 (12.02.2026) dotyczący kredytów z WIBOR-em potwierdził, że klauzule oparte na tym wskaźniku mogą być badane przez sądy. Przeczytaj analizę wyroku C-471/24 →
– Wyrok w sprawie C-744/24 (23.04.2026) dotyczy sankcji kredytu darmowego — banki nie mogą naliczać odsetek od kosztów kredytu. Przeczytaj analizę wyroku C-744/24 →
Wsparcie merytoryczne dla Frankowiczów
Analiza prawna spraw frankowych pokazuje, że argumentacja oparta na ochronie konsumenta jest obecnie niezwykle silna. Każda umowa wymaga jednak szczegółowego badania merytorycznego. nawet w nurcie powszechnie wygrywanych spraw zdarzają się umowy skonstruowane w sposób, który komplikuje postępowanie lub ogranicza zakres roszczeń.
Jeżeli posiadają Państwo kredyt powiązany z kursem CHF i rozważają podjęcie kroków prawnych, nasza Kancelaria Adwokacka w Jeleniej Górze zapewnia rzetelną analizę dokumentacji kredytowej. Pomagamy ocenić występowanie klauzul niedozwolonych oraz wyliczyć potencjalne roszczenia wobec banku. Świadczymy pomoc prawną dla mieszkańców Jeleniej Góry, Kamiennej Góry, Lwówka Śląskiego oraz Lubania – stacjonarnie i zdalnie.
Kontakt: tel. 605 911 229, 608 429 600, 691 470 005 e-mail: kontakt@weronikaborkowska.pl.
adw. Weronika Borkowska
Adwokat | Kancelaria Adwokacka w Jeleniej Górze
Izba Adwokacka w Wałbrzychu
Absolwentka Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego.
Specjalizacja: prawo rodzinne, cywilne i spadkowe.
Profil w Rejestrze Adwokatów: https://rejestradwokatow.pl/adwokat/borkowska-weronika-35495
LinkedIn: https://www.linkedin.com/in/adwokat-jelenia-gora-weronika-borkowska/
O mnie: https://weronikaborkowska.pl/#omnie
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.
Ostatnia aktualizacja: czerwiec 2026.